Hipnoz ve Kullanımı
Hipnoz nedir?
Hipnoz aslında zihnimizin her an karşılaşabileceği bir durumdur. Her an bir şeylerin etkisi ile bir çeşit hipnoz hali yaşayabiliriz, balık tutarken, bir filme kaptırmışken, birini dikkatle dinlerken hayale daldığımızda. Psikolojide hipnoz ise telkine yatkınlık gösteren bir tür yapay uyku veya uyku-uyanıklık arası haldir. Ruh ve beden ilişkisinin gevşemesi sonucunda oluşan bir trans halidir. Bu duruma sözle veya bazı yardımcı nesneler kullanılarak, telkin ile oluşturulan özel bir bilinç hali yani trans hali de denilebilir.
Bu trans sırasında, kişi çevreden gelen tüm uyaranlara kendini kapatır, aldırmaz ve derin bir zihinsel odağa sahip olur. Hipnoz esnasındaki trans durumu, hipnoz edilen kişinin daha fazla telkin edilebilir, daha canlı fantezileri deneyimlediği ve daha odaklanmış bir dikkate sahip olduğu bir durum şeklinde açıklanabilir.
Hipnozun işe yaraması için kişinin gönüllü ve istekli olması gereklidir. Böylece hipnotistin telkin cümlelerine odaklanarak ve bunları hayalinde canlandırarak derin odak durumu olan transa geçmesi çok kolaylaşacaktır. Kısacası hipnozun başarılı olması için hayal gücünün ve konstantrasyonun da önemli etkenler olduğunu ekleyebiliriz.
Hipnoz nerede kullanılır?
Sigara bırakma, Zayıflama, Psikolojik kaynaklı cinsel sorunlarda, Psikolojik blokajlarda, Bağışıklık sistemi hastalıklarında destek amacıyla, Psikosomatik hastalıklarda destek amacıyla, Fobilerde, İstemsiz alışkanlıklarda, Özgüven eksikliğinde, Duygusal sorunlarda, Kaygı bozukluklarında, Uykusuzlukta, Özdeğer ve özsaygı eksikliğinde, İlişki sorunlarında, Varoluşsal sıkıntılarda, Olumlama ve başarı eksiliğinde kısacası bilinçdışı kayıtlarındaki hatalardan kaynaklanan her türlü düşünsel duygusal ve davranışsal sorunun giderilmesinde destek amacıyla hipnoza başvurulabilir.
Zihin nedir?
İnsan zihni, Freud’un psikanalitik kuramına göre çok özet bir anlatımla bilinçli zihin ve bilinçdışı zihinden oluşur. Bilinçli zihin, toplam zihnin %12’si gibi bir alanı kaplarken bilinçdışı geri kalan %88’lik alanı kaplar. Yani bilinçdışı bilincin yaklaşık 7 katı büyüklüktedir.
Bilinçli zihin nedir?
Bilinçli zihnimizde duyu organlarımızla algılarız ve bu algıları işleyerek sonuç çıkartırız. Neden-sonuç ilişkileri kurarız, anlam üretiriz, düşünce üretiriz, sorgularız, mantığı kullanırız, eğitim alırız, analitik düşünürüz, hesap-kitap yaparız ve geçmiş yaşanmışlıklarımızdan dersler çıkartırız.
Bilinçdışı zihin nedir?
Bilinçdışı zihnimizde ise duygularımız, yaratıcılığımız, korkularımız, utanç verici anılarımız, libidinal enerjimiz, sezgilerimiz, deneyimlerden kalan duygusal tortularımız ve sonsuz sayıda sabitlenmiş, kabuklaşmış yargılarımız barınır.
Fakat burada üç şey yer almaz: 1) Zaman kavramı yoktur, yani çocukluğumuzu bugünmüş gibi kabul eder. 2) Mekân kavramı yoktur, yani coğrafi olarak çok eskiden bir mekânda hissetmiş olduğu her şeyi bugün bambaşka bir mekânda aynı şekilde hissedebilir. 3) Lisanı yoktur, yani konuşamaz, kendisini sadece simgelerle, bedensel değişimlerle ve rüyalarla ifade edebilir. Ama başkasının konuşmalarını özet kayıtlarla içine alıp barındırır.
Telkin nedir?
Telkin, bireyin bilinçli ya da bilinçdışı zihnine belli fikirlerin ya da fiziksel bazı durumların değiştirilmesini sağlamak amacıyla verilen komutlar ya da davranışlardır. Bir telkinin kişi tarafından kabul edilebilmesi için kendi içinde tutarlı olması gerekir.
Bilince verilen telkin
Bilince verilen telkin, bireyin bilincinin açık olduğu durumlarda, kendisine doğrudan düşünce ve bilgi aktarımıyla bugüne dek hatalı davranış ve düşüncelerinden kaynaklanan her türlü inanç, tavır, tutum, alışkanlık ve yargılarını özellikle felsefeden yararlanarak yani gerekçelendirerek değiştirme yöntemidir. Bu telkin yönteminde birey sorgulama, anlam üretme, yeniden çerçeveleme, akıl yürütme ve gerekçelendirmeyi öğrenerek ilerler. Ebeveyn öğütleri, öğretmenlerin ve kitapların söyledikleri gibi.
Bilinçdışına verilen telkin
Bilinçdışına verilen telkin, hipnoz yöntemleri kullanılarak bireyin izin ve rızasıyla telkin veren kişiye güvenmesi halinde verilir. Zihninin belli bir dalgınlık aralığına sokulmasıyla gerçekleştirilir. Bilinçdışında yer alan baskılanmış veya hatalı olarak kodlanarak istiflenmiş her türlü inanç, tavır, tutum, alışkanlık ve yargılarını aşması için hipnoz altındaki bireye, şimdiki zaman kipinde ve buyurgan bir dille ifade edilen, bir yer değiştirme, ekleme ya da silme yöntemdir.
Bu dalgınlık sırasında kişi, çevreden gelen tüm dış dünya uyaranlarına kendini kapatır veya aldırmazken, kendisine verilen telkinleri artmış bir dikkatle dinler, söylenenleri imajine eder ve hipnozdan çıktığında kendiliğinden uygulamak üzere bilinçdışına kabul eder.
Bunu gerçekleştirirken herhangi bir çaba sarfetmez, sadece verilen telkini aynı ileride filizlenecek bir tohumu toprağın kabul etmesi ve içine alması gibi, hedeflenen değişimin zamanla gerçekleşmesine izin vererek yapar. Bunun için özel bir çaba sarfetmesine gerek yoktur sadece olmasına izin verir, yani pasif konumdadır.